Afstandstolken en beeldtelefonie

Sluit VGT
Bepaalde nieuwe communicatietechnologieën kunnen voor dove personen tot betere communicatie met de horende maatschappij leiden. Dove mensen waren dan ook heel alert toen beeldtelefonie zich enkele jaren geleden ontwikkelde als een superieur telecommunicatiemiddel voor communicatie op afstand, die zowel gebarentaal als gesproken taal toeliet. Dankzij intensief onderzoek en vele testprojecten in Europa en in de Verenigde Staten in de jaren ’90 kan men aantonen dat communicatie via beeldtelefonie een waardig alternatief is voor simultane real-time communicatie voor dove mensen die gebarentaal gebruiken. Beeldtelefonie laat dove mensen toe om met elkaar op afstand te communiceren. Beeldtelefonie biedt ook de mogelijkheid tot tolken op afstand, waarbij de dove persoon met zijn of haar beeldtelefoon een beroep kan doen op een tolk vanop afstand en zo kan telefoneren met een horende persoon of ter plaatse met een horende persoon kan communiceren. Zo kan de dove persoon zelf zijn telefoontjes afhandelen en is hij niet meer afhankelijk van anderen. Ook wanneer de dove persoon onverwachts moet communiceren met een horende persoon, bijvoorbeeld met de dokter of een klant, kan hij zich dankzij afstandstolken behelpen.

Bovendien maakt de dienstverlening door tolken op afstand de verplaatsing van de tolk en de daar bijbehorende kosten overbodig. Het afstandstolken maakt gebruik van videoconferentie technologie, een snelle internetverbinding en gekwalificeerde tolken die vanop afstand hun diensten voorzien voor mensen op verschillende locaties. Er kunnen veel meer opdrachten ingevuld worden omdat de tolken zich niet moeten verplaatsen. De service is ook goedkoper voor de dove gebruiker en de overheid omdat er geen reiskosten zijn. Nu doen veel dove personen de moeite niet om een tolk aan te vragen voor een korte opdracht omdat ze weten dat er geen gevonden zal worden. Tolken op afstand maakt het mogelijk voor dove mensen om tolken in te schakelen wanneer zij het nodig vinden, dus ook voor korte, maar vaak belangrijke, gesprekken. Dit systeem biedt een maximale flexibiliteit in het gebruik van hun nipte tolkuren: dove personen kunnen tolken VGT inschakelen volgens de noodzakelijkheid en niet volgens de duur van een opdracht.

Hoe werkt het afstandstolken?

Minstens drie personen zijn in het afstandstolkenproces betrokken: een dove persoon die gebarentaal gebruikt, een horende persoon en een tolk gebarentaal. Dan bestaan er twee mogelijkheden:

1. De dove persoon, de horende persoon en de tolk bevinden zich allemaal op een verschillende plaats. De dove persoon belt de afstandstolkendienst op met zijn of haar beeldtelefoon. Hij geeft het telefoonnummer van de horende persoon door aan de tolk die de horende persoon opbelt. De dove persoon gebaart in de camera van zijn of haar beeldtelefoon en de tolk vertaalt naar gesproken Nederlands voor de horende persoon. Het gesproken Nederlands van de horende persoon vertaalt de tolk naar gebarentaal. De dove persoon ziet de vertaling op zijn of haar beeldtelefoon. Deze optie kunnen we beschouwen als een telecommunicatiedienst.

2. De dove en de horende persoon bevinden zich op dezelfde plaats. De tolk bevindt zich in het callcenter van de afstandstolkendienst of thuis. De dove persoon roept de afstandstolkendienst op. De dove persoon gebaart naar de camera van de beeldtelefoon en de tolk vertaalt naar gesproken Nederlands. De horende persoon spreekt terwijl de tolk de vertaling tolkt. Deze optie beschouwen we als het echte ‘tolken op afstand’. Voor onverwachte gesprekken kan de dove persoon zonder afspraak een beroep doen op een afstandstolk. Voor gesprekken die op voorhand vaststaan, kan hij een afspraak vastleggen bij de afstandstolkendienst.


Fevlado publiceerde met de steun van Cera een publicatie over afstandstolken. Hierin vind je ook de aanbevelingen van de adviesgroep afstandstolken terug. De publicatie kan je hier downloaden.

Nog met de steun van Cera kon Fevlado een website rond afstandstolken aanmaken om zo de dove en horende gebruikers hierover te sensibiliseren: