Actualiteit

Verontwaardiging over interview De Bende van Annemie

Terug naar overzicht

Fevlado wil graag reageren op het radio-interview op de Bende van Annemie op 20 januari 2017, op Radio 1 met Claire Tollenaere, diensthoofd Logopedie en Audiologie in het Centrum voor Ambulante Revalidatie Sint-Lievenspoort te Gent. Het interview kan hier worden beluisterd en de uitgeschreven Nederlandse versie ervan hier gelezen (met dank aan Katrien Van Mulders).
 
Op dit interview werd met heel wat verontwaardiging gereageerd vanuit de Vlaamse Dovengemeenschap. Fevlado vzw begrijpt de reacties aangezien dove gebarentaligen in het interview negatief bestempeld worden als een gesloten gemeenschap waar de Vlaamse Gebarentaal alleen een rol speelt als onderling communicatiemiddel. Dit is een onterechte bewering, zeker in de context van het nieuws rond Vlaamse gebarentalige Helga Stevens die genomineerd werd als voorzitter van het Europees Parlement.
 
Met dit interview geeft mevrouw Tollenaere het idee dat hoorhulpmiddelen zoals cochleaire implantaten niet te combineren zijn met het verwerven van Vlaamse Gebarentaal. Ze geeft de indruk dat het ene het andere uitsluit en dove kinderen, jongeren en volwassenen niet de mogelijkheid in zich hebben te kunnen navigeren tussen en in de wereld van de Dovengemeenschap en de wereld van de horenden. Fevlado schaart zich niet achter deze verouderde visie en gelooft in de kracht en meerwaarde van de combinatie van beide mogelijkheden. Gezinnen dienen optimaal de kans te krijgen beide talen aan te bieden aan hun dove kind. Dit is enkel denkbaar als beide talen en gemeenschappen volwaardig worden beschouwd, (1) zowel binnen de informatie die ouders krijgen, (2) in het aanbod dat ter beschikking is (3) als in de media.
 
Verder benadrukt Fevlado dat het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap stelt dat gebarentalen gestimuleerd en gerespecteerd moeten worden, omdat het gebruik ervan voor dove personen een mensenrecht is. Het recht op Vlaamse Gebarentaal begint bij het recht op informatie over en het recht op verwerven van VGT door dove kinderen. Fevlado pleit voor een tweetalige opvoeding van dove kinderen, in Vlaamse Gebarentaal én in het Nederlands, zodat ze volwaardig kunnen deelnemen aan het leven binnen de Dovengemeenschap en de horende maatschappij. Fevlado pleit ervoor dat ook dove mensen ingezet worden in de vroegbegeleiding, om ouders stap voor stap wegwijs te maken met een voor hen nieuwe taal. Die persoon kan als doof gebarentalig rolmodel ook meegeven hoe dove kinderen kunnen bewegen in zowel de horende maatschappij en in de Dovengemeenschap, met een brede waaier van communicatiemogelijkheden.
 
Fevlado betreurt ook dat in dit interview uitspraken werden gedaan over de beleving van dove Vlaamse gebarentalige personen, zonder dat zij hier zelf bij betrokken werden. Hoe zij de wereld beleven en hoe zij hierin bewegen in het dagelijkse leven, kunnen zij immers het best zelf vertellen. Radio 1 maakt deel uit van de VRT, de Vlaamse Radio- en Televisieomroep, die onder de bevoegdheid van de Vlaamse Overheid valt. Dat betekent dat Radio 1, de VRT en de Vlaamse Overheid samen de verantwoordelijkheid dragen voor een positieve beeldvorming van personen met een handicap, zoals artikel 8 van het Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap, geratificeerd door België in 2009, voorschrijft. Daarnaast acht de VRT haar onpartijdige karakter heel hoog in. Met dit interview is het dan redactioneel onverantwoord van de VRT om één visie, namelijk de visie vanuit een instelling die uitsluitend focust op het herstellen van het gehoor, aan het woord te brengen. Dit paternalistische gedrag van de VRT is niet nieuw. We verwijzen hiervoor nog recent naar Van Gils en Gasten vorig jaar op 26 april 2016, de dag dat Vlaamse Gebarentaal tien jaar erkend was. Op deze feestdag werd ook een horende persoon uitgenodigd waardoor je een vertekende beeldvorming krijgt over de Vlaamse Gebarentaal.
Naar het voorbeeld van Helga Stevens en het Europees Parlement die steeds gebruik maken van tolken Vlaamse Gebarentaal (en tolken voor gesproken talen) zou de VRT ook inclusieve televisie kunnen maken door gebruik te maken van een tolk Vlaamse Gebarentaal bij een radio-interview met een dove persoon. Verder zou de VRT inspanningen moeten doen om het radio-interview toegankelijk te maken voor dove personen zelf, zeker gezien het gaat om een thema dat henzelf aanbelangt. In dit geval heeft een vrijwilligster spontaan aangeboden om het interview uit te schrijven en online te plaatsen.
 
Fevlado vzw vraagt de VRT om haar fouten recht te zetten. Dit kan de VRT door de andere visie, namelijk die van de Dovengemeenschap zelf, ook toe te lichten in één van haar programma’s. In het algemeen zou de VRT (cfr. Artikel 30 van het VRPH) wat meer inspanningen moeten doen om haar programma’s toegankelijker te maken zodat doven kunnen deelnemen. We blijven het steeds herhalen tegenover de VRT en andere instellingen: “Niets over ons zonder ons”!